Hayvancılıkta Veri Güvenliği ve Verimlilik İçin Stratejik Proje

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ), hayvancılık sektöründe verimliliğin artırılması ve yerli teknolojilerin geliştirilmesine yönelik önemli bir projede yer alıyor. TÜBİTAK 1005 Programı kapsamında desteklenen “Sığır Sağlığının İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” projesi, Türkiye’nin hayvancılık alanındaki dijital dönüşümüne katkı sunmayı amaçlıyor.

Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi yürütücülüğünde hayata geçirilen projede; Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi akademisyenleri ortak çalışmalar yürütüyor. Proje kapsamında geliştirilecek yerli rumen sensör bolusları sayesinde sığırların sağlık durumları kesintisiz olarak takip edilebilecek ve olası sağlık sorunları erken dönemde tespit edilerek gerekli müdahalelerin zamanında yapılması mümkün olacak.

Günümüzde yaygın olarak kullanılan rumen sensörlerinin büyük bölümünün ithal olması, üreticiler açısından yüksek maliyet oluştururken aynı zamanda hayvancılığa ilişkin verilerin yabancı sistemlerde tutulmasına neden oluyor. Bu ihtiyaçtan hareketle geliştirilen proje, hem yerli üretim kapasitesinin artırılmasını hem de hayvancılık verilerinin güvenliğinin sağlanmasını hedefliyor.

Proje kapsamında geliştirilecek sensör sistemi ile rumen pH değeri, sıcaklık ve hayvan aktivitesi gibi temel sağlık göstergeleri düzenli olarak izlenecek. Böylece asidoz, sindirim sistemi rahatsızlıkları, topallık ve benzeri sağlık problemleri erken aşamada tespit edilebilecek. Sistem ayrıca kızgınlık dönemlerinin doğru belirlenmesine katkı sağlayarak üreme verimliliğinin artırılmasına da destek verecek.

Doğuma yaklaşan hayvanların önceden belirlenmesini sağlayacak teknoloji sayesinde buzağı ölümlerinin azaltılması, sürü sağlığının korunması ve işletmelerdeki ekonomik kayıpların en aza indirilmesi hedefleniyor.

Tamamen yerli imkânlarla geliştirilen sensör bolusları, hayvanın mide bölgesine yerleştirildikten sonra uzun yıllar boyunca veri toplayabilecek şekilde tasarlanıyor. Düşük enerji tüketimiyle çalışan sistem, LoRaWAN haberleşme teknolojisi sayesinde 8 kilometreye kadar kablosuz veri aktarımı sağlayabiliyor. Biyouyumlu ve dayanıklı malzemelerden üretilmesi planlanan sensörlerin beş yılın üzerinde kullanım ömrüne sahip olması hedefleniyor.

Projenin dikkat çeken yönlerinden biri de maliyet avantajı sunması. İthal ürünlerin 120-150 avro seviyesindeki maliyetine karşılık, yerli sensörlerin yaklaşık 50-60 avro maliyetle üretilebilmesi öngörülüyor. Bu sayede üreticilerin ileri teknoloji çözümlerine daha kolay erişebilmesi ve teknolojinin sahada daha yaygın kullanılabilmesi amaçlanıyor.

Hayvancılıkta dijital dönüşümün önemli örneklerinden biri olarak değerlendirilen proje sayesinde elde edilecek veriler, her hayvana özel bakım ve besleme programlarının oluşturulmasına katkı sağlayacak. Aynı zamanda işletmelerin daha verimli yönetilmesine, gereksiz ilaç kullanımının azaltılmasına ve sürdürülebilir hayvancılık uygulamalarının yaygınlaşmasına destek olacak.

Akademik bilgi birikimini sahadaki ihtiyaçlarla buluşturan proje, üniversiteler arası iş birliğinin somut bir örneğini oluştururken, yerli ve milli teknolojilerin geliştirilmesi yolunda önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi de bu stratejik çalışmadaki katkısıyla Türkiye’nin gıda güvenliği, veri güvenliği ve teknolojik bağımsızlığına destek vermeyi sürdürüyor.